|
ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻳﻚ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻧﻈﺎﻡﻣﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻮﮔﻴﺮی ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺑﺮﺍی ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺕ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ
|
مسعود قاسمی*  |
| شرکت توانیر |
|
|
چکیده: (8 مشاهده) |
تشخیص سازمانی نقشی بنیادین در موفقیت ابتکارات تغییر سازمانی ایفا میکند؛ زیرا از یکسو مبنای انتخاب مداخلات مناسب مدیریتی است و از سوی دیگر میزان آمادگی سازمان برای پذیرش و اجرای تغییر را تعیین میکند. با وجود تأکید گسترده ادبیات مدیریت و علوم رفتاری بر اهمیت تشخیص سازمانی، توجه اندکی به خودِ فرآیند تشخیص و بهویژه نقش سوگیریهای شناختی در تضعیف کیفیت تشخیص و تصمیمگیری سازمانی معطوف شده است. سوگیریهای شناختی، بهعنوان الگوهای نظاممند خطا در ادراک، قضاوت و تفسیر اطلاعات، میتوانند موجب انحراف فرآیند تشخیص از شواهد عینی شده و زمینهساز تصمیمهای نادرست و شکست برنامههای تغییر شوند. بر این اساس، هدف مقاله حاضر ارائه یک چارچوب یکپارچه، نظاممند و مبتنی بر شواهد برای کاهش سوگیریهای شناختی و بهبود تصمیمات تشخیصی در سازمانهاست که قابل استفاده در صنایع و حوزه¬های مختلف و خصوصاً در صنعت برق نیز می¬باشد. این مقاله از نوع توسعهای-کاربردی بوده و با رویکرد آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، از طریق مرور نظاممند و یکپارچه ادبیات علمی منتشرشده بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵، مبانی نظری مرتبط با سوگیریهای شناختی، فرآیند تشخیص سازمانی و راهبردهای کاهش سوگیری استخراج و تحلیل شده است. در بخش کمی، چارچوب پیشنهادی با نظر ۱۵ نفر از خبرگان دارای تجربه همزمان دانشگاهی و مدیریتی مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. تحلیل دادهها با استفاده از تحلیل محتوا و تحلیل مضمون انجام شده است. یافتهها منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل «دانش»، «فرآیند تشخیص» و «کاهش سوگیری شناختی» شد که در قالب یک چارچوب سهلایهای و سلسلهمراتبی سازماندهی گردید. لایه دانش شامل دانش نشانهها، سیستمها، استانداردها و راهحلهاست؛ لایه فرآیند تشخیص، مراحل گردآوری اطلاعات، ملاکسازی، ارزیابی و اعتبارسنجی بههمراه مکانیزمهای بازخورد و تکرار را دربرمیگیرد؛ و لایه کاهش سوگیری شناختی با تمرکز بر ملاحظات شناختی فردی و طراحی محیط تصمیمگیری، نقش کنترل کیفیت شناختی کل فرآیند تشخیص را ایفا میکند. چارچوب پیشنهادی علاوه بر ارزش نظری، ابزارهای عملی برای مدیران را فراهم میآورد و بستری مناسب برای توسعه تصمیمگیری مبتنی بر شواهد در سازمانها ایجاد میکند. |
|
| واژههای کلیدی: سوگیری شناختی، تشخیص سازمانی، تصمیمگیری، چارچوب نظاممند، تصمیمگیری مبتنی بر شواهد |
|
|
متن کامل [PDF 502 kb]
(8 دریافت)
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
عمومى دریافت: 1404/10/8 | پذیرش: 1405/3/17 | انتشار: 1405/2/10
|
|
|
|
|
|