[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
صاحب امتیاز::
درباره انجمن::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
cope::
metrics::
تعارض منافع::
::
پایگاه های نمایه کننده
..
DOI
کلیک کنید
..
IEEE
..
DOR

..
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: دوره 15، شماره 1 - ( 2-1405 ) ::
جلد 15 شماره 1 صفحات 9-1 برگشت به فهرست نسخه ها
ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻳﻚ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻧﻈﺎﻡﻣﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻮﮔﻴﺮی ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺑﺮﺍی ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺕ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ
مسعود قاسمی*
شرکت توانیر
چکیده:   (475 مشاهده)

تشخیص سازمانی نقشی بنیادین در موفقیت ابتکارات تغییر سازمانی ایفا می‌کند؛ زیرا از یک‌سو مبنای انتخاب مداخلات مناسب مدیریتی است و از سوی دیگر میزان آمادگی سازمان برای پذیرش و اجرای تغییر را تعیین می‌کند. با وجود تأکید گسترده ادبیات مدیریت و علوم رفتاری بر اهمیت تشخیص سازمانی، توجه اندکی به خودِ فرآیند تشخیص و به‌ویژه نقش سوگیری‌های شناختی در تضعیف کیفیت تشخیص و تصمیم‌گیری سازمانی معطوف شده است. سوگیری‌های شناختی، به‌عنوان الگوهای نظام‌مند خطا در ادراک، قضاوت و تفسیر اطلاعات، می‌توانند موجب انحراف فرآیند تشخیص از شواهد عینی شده و زمینه‌ساز تصمیم‌های نادرست و شکست برنامه‌های تغییر شوند. بر این اساس، هدف مقاله حاضر ارائه یک چارچوب یکپارچه، نظام‌مند و مبتنی بر شواهد برای کاهش سوگیری‌های شناختی و بهبود تصمیمات تشخیصی در سازمان‌هاست که قابل استفاده در صنایع و حوزه¬های مختلف و خصوصاً در صنعت برق نیز می¬باشد. این مقاله از نوع توسعه‌ای-کاربردی بوده و با رویکرد آمیخته انجام شده است. در بخش کیفی، از طریق مرور نظام‌مند و یکپارچه ادبیات علمی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۵، مبانی نظری مرتبط با سوگیری‌های شناختی، فرآیند تشخیص سازمانی و راهبردهای کاهش سوگیری استخراج و تحلیل شده است. در بخش کمی، چارچوب پیشنهادی با نظر ۱۵ نفر از خبرگان دارای تجربه هم‌زمان دانشگاهی و مدیریتی مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوا و تحلیل مضمون انجام شده است. یافته‌ها منجر به شناسایی سه مضمون اصلی شامل «دانش»، «فرآیند تشخیص» و «کاهش سوگیری شناختی» شد که در قالب یک چارچوب سه‌لایه‌ای و سلسله‌مراتبی سازمان‌دهی گردید. لایه دانش شامل دانش نشانه‌ها، سیستم‌ها، استانداردها و راه‌حل‌هاست؛ لایه فرآیند تشخیص، مراحل گردآوری اطلاعات، ملاک‌سازی، ارزیابی و اعتبارسنجی به‌همراه مکانیزم‌های بازخورد و تکرار را دربرمی‌گیرد؛ و لایه کاهش سوگیری شناختی با تمرکز بر ملاحظات شناختی فردی و طراحی محیط تصمیم‌گیری، نقش کنترل کیفیت شناختی کل فرآیند تشخیص را ایفا می‌کند. چارچوب پیشنهادی علاوه بر ارزش نظری، ابزارهای عملی برای مدیران را فراهم می‌آورد و بستری مناسب برای توسعه تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد در سازمان‌ها ایجاد می‌کند.

واژه‌های کلیدی: سوگیری شناختی، تشخیص سازمانی، تصمیم‌گیری، چارچوب نظام‌مند، تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد
متن کامل [PDF 502 kb]   (275 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1404/10/8 | پذیرش: 1405/3/17 | انتشار: 1405/2/10
فهرست منابع
1. Kahneman, D., Slovic, P., & Tversky, A. (1982). Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases. Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511809477]
2. Kahneman, D., Lovallo, D., & Sibony, O. (2011). Before you make that big decision. Harvard Business Review, 89(6), 50-60.
3. Tokar, T., Aloysius, J. A., & Waller, M. A. (2012). Supply chain inventory replenishment: The debiasing effect of declarative knowledge. Decision Sciences, 43: 525-546. [DOI:10.1111/j.1540-5915.2012.00355.x]
4. West, R. F., Meserve, R. J., & Stanovich, K. E. (2012). Cognitive sophistication does not attenuate the bias blind spot. Journal of Personality and Social Psychology, 103: 506-519. [DOI:10.1037/a0028857]
5. Larrick, R. P. (2004). Debiasing. In D. J. Koehler & N. Harvey (Eds.), Blackwell handbook of judgment and decision making (pp. 316-337). Blackwell Publishing. [DOI:10.1002/9780470752937.ch16]
6. Gigerenzer, G., & Gaissmaier, W. (2011). Heuristic decision making. Annual Review of Psychology, 62, 451-482. [DOI:10.1146/annurev-psych-120709-145346]
7. Sunstein, C. R. (2014). Why nudge? The politics of libertarian paternalism. Yale University Press.
8. Acciarini, C., Brunetta, F., & Boccardelli, P. (2021). Cognitive biases and decision-making strategies in times of change: A systematic literature review. Management Decision, 59: 638-652. [DOI:10.1108/MD-07-2019-1006]
9. Aczel, B., Bago, B., Szollosi, A., Foldes, A., & Lukacs, B. (2015). Is it time for studying real-life debiasing? Evaluation of the effectiveness of an analogical intervention technique. Frontiers in Psychology, 6: 1120. [DOI:10.3389/fpsyg.2015.01120]
10. Tetlock, P. E., & Gardner, D. (2015). Superforecasting: The art and science of prediction. Crown Publishers.
11. Camerer, C. F., & Hogarth, R. M. (1999). The effects of financial incentives in experiments: A review and capital-labor-production framework. Journal of Risk and Uncertainty, 19(1-3), 7-42. [DOI:10.1023/A:1007850605129]
12. Wilson, T. D., & Brekke, N. (1994). Mental contamination and mental correction: Unwanted influences on judgments and evaluations. Psychological Bulletin, 116(1), 117-142. [DOI:10.1037/0033-2909.116.1.117]
13. Yoon, H., Scopelliti, I., & Morewedge, C. K. (2021). Decision making can be improved through observational learning. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 162: 155-188. [DOI:10.1016/j.obhdp.2020.10.011]
14. Lord, C. G., Lepper, M. R., & Preston, E. (1984). Considering the opposite: A strategy for reducing non-independence in attitude judgments. Journal of Personality and Social Psychology, 47(6), 1231. [DOI:10.1037/0022-3514.47.6.1231]
15. Heath, C., Larrick, R. P., & Klayman, J. (1998). Cognitive repairs: How organizational practices can compensate for individual shortcomings. Research in Organizational Behavior, 20: 1-37.
16. Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. Yale University Press.
17. Bazerman, M. H., & Moore, D. A. (2013). Judgment in managerial decision making (8th ed.). Wiley.
18. Tversky, A., & Kahneman, D. (1974). Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. Science, 185(4157), 1124-1131. [DOI:10.1126/science.185.4157.1124]
19. Stanovich, K. E., & West, R. F. (2000). Individual differences in reasoning: Implications for the rationality debate? Behavioral and Brain Sciences, 23(5), 645-665. [DOI:10.1017/S0140525X00003435]
20. Milkman, K. L., Chugh, D., & Bazerman, M. H. (2009). How can decision making be improved? Perspectives on Psychological Science, 4(4), 379-383. [DOI:10.1111/j.1745-6924.2009.01142.x]


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ghasemi M. Providing a systematic framework for reducing cognitive bias to improve organizational decisions. ieijqp 2026; 15 (1) :1-9
URL: http://ieijqp.ir/article-1-1054-fa.html

قاسمی مسعود. ﺍﺭﺍﺋﻪ ﻳﻚ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻧﻈﺎﻡﻣﻨﺪ ﻛﺎﻫﺶ ﺳﻮﮔﻴﺮی ﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﺑﺮﺍی ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺗﺼﻤﻴﻤﺎﺕ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﻲ. نشریه کیفیت و بهره وری صنعت برق ایران. 1405; 15 (1) :1-9

URL: http://ieijqp.ir/article-1-1054-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 15، شماره 1 - ( 2-1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه علمی- پژوهشی کیفیت و بهره وری صنعت برق ایران Iranian Electric Industry Journal of Quality and Productivity
Persian site map - English site map - Created in 0.2 seconds with 38 queries by YEKTAWEB 4766