fa روشی جدید در استفاده از طیف ماوراء بنفش-مرئی روغن برای ارزیابی کیفیت عایق کاغذی ترانسفورماتورهای کارکرده برق و کامپیوتر پژوهشي Research <p>ترانسفورماتورهای قدرت یکی از حیاتی ترین و گران‌ترین تجهیزات شبکه انتقال و توزیع انرژی الکتریکی هستند. ازاین‌رو پایش و ارزیابی وضعیت آن‌ها به‌منظور جلوگیری از بروز خرابی، مدیریت دارایی و افزایش بهره‌وری شبکه، برای مدیران صنعت برق بسیار حائز اهمیت است. تحقیقات نشان‌می‌دهد عمر مفید ترانسفورماتور معادل با عمر عایق کاغذی آن است. سنجش ترکیبات فوران آزادشده ناشی از تخریب عایق سلولزی یک روش متداول برای ارزیابی وضعیت ترانسفورماتورهاست. یکی از روش‌های سنجش ترکیبات فوران، استفاده از HPLC بر اساس استاندارد ASTM-D-5837 است. استفاده از طیف‌نگاری نوری ماوراء بنفش-مرئی به‌عنوان یک روش جدید و جایگزینی مؤثر و اقتصادی برای اندازه‌گیری غلظت ترکیبات فوران پیشنهاد شده است. اما کدورت بیش‌ازحد روغن ترانسفورماتورهای مسن، نتایج این روش را غیرقابل استناد می‌کند. در این مقاله روشی جدید، جهت بهبود نتایج طیف‌نوری و رفع مشکل نمونه روغن‌های مستعمل، ارائه شده است. روش ارائه‌شده بر روی نمونه روغن 23 دستگاه ترانسفورماتور پیاده‌سازی شد. از یک الگوریتم فازی برای تخمین غلظت فوران از روی طیف نوری روغن استفاده شده است. نتایج حاکی از آن است که این روش، می‌تواند راهکاری مطمئن، سریع و مقرون‌به‌صرفه برای بهره‌برداران شبکه برق، به‌منظور ارزیابی وضعیت ترانسفورماتورهای شبکه باشد.</p> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Power transformers are one of the most vital and expensive devices in the electricity transmission and distribution network. Therefore, monitoring and evaluating their operational condition is a vital issue for managers in the electricity industry to prevent failure in the power distribution network, maintain their highly reliable performance, manage their assets, and increase the productivity of the network. The results of many research works have indicated that the useful life of a transformer is directly related to the life of its paper insulation system. The measurement of furan compounds released into the insulation oil due to the degradation of cellulose in insulation paper is a common method for assessing the operational condition of the transformers. High-performance liquid chromatography (HPLC) has been introduced as one of the relatively well-established methods for measuring furan compounds according to ASTM-D-5837. Regarding the need for high profession and expertise for operating and using HPLC system as well as the high price of this system, it is inevitable to develop fast, simple, cheap, and user-friendly systems and techniques with high precision without any need for high operator profession. The use of ultraviolet-visible (UV-Vis) spectroscopy has been proposed as a new, effective, and economically preferable alternative method for measuring the concentration of cellulose degradation compounds in insulation oil. However, the excessive turbidity of the oil in older transformers caused by the cellulose degradation products exerts a relatively high ambiguity on the results of this technique and may make its results somehow unreliable. In this paper, a new method is proposed to improve the optical spectrum results and solve the turbidity problem of the used oil samples. This method is composed of the dilution of oil samples with adequate solvents to overcome their high turbidity in combination with the fuzzy logic to evaluate the UV-Vis results. The proposed method was implemented on oil samples taken from 23 transformers. A fuzzy logic algorithm is used to estimate the furan compound contents from the optical spectrum of the oil. The comparison between the results of the method developed in this work and the results of HPLC analysis reveals a relative error as low as 11%, proving that the developed method can be a safe, fast, and cost-effective solution for electricity distribution network operators to assess and monitor the status of network transformers.<span style="line-height:115%"><span style="color:black"></span></span></span></span></span> ارزیابی عایق ترانسفورماتور, اسپکتروسکپی, ترانسفورماتور, کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا, عایق کاغذی, منطق فازی, فوران. Transformers, Transformer Insulator Evaluation, Furan, Spectroscopy, High Pressure Liquid Chromatography, Paper Insulation, Fuzzy Logic 1 9 http://ieijqp.ir/browse.php?a_code=A-10-814-6&slc_lang=fa&sid=1 Reza Emadifar رضا عمادی فر R.emadifar@azaruniv.ac.ir 5060022633 10031947532846005537 No Department of Electrical Engineering, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده فنی مهندسی- دانشگاه شهید مدنی آذربایجان- تبریز- ایران Navid Taghizadegan Kalantari نوید تقی زادگان کلانتری Taghizadegan@azaruniv.ac.ir 1375644696 10031947532846005538 Yes Department of Electrical Engineering, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده فنی مهندسی- دانشگاه شهید مدنی آذربایجان- تبریز- ایران Vahid Behjat وحید بهجت Behjat@azaruniv.ac.ir 1379311799 10031947532846005539 No Department of Electrical Engineering, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده فنی مهندسی- دانشگاه شهید مدنی آذربایجان- تبریز- ایران Reza Najjar رضا نجار Najjar@tabrizu.ac.ir 6239601594 10031947532846005540 No Polymer Research Laboratory, Faculty of Chemistry, University of Tabriz, Tabriz, Iran دانشکده شیمی- دانشگاه تبریز - تبریز- ایران