fa بازتنظیم چندمنظوره پایدارساز سیستم قدرت (PSS) واحدهای یک نیروگاه واقعی در شبکه ایران برق و کامپیوتر كاربردي Applicable <div><span dir="RTL">بهره‌برداری ایمن از سیستم قدرت در گرو تأمین پایداری و امنیت آن در همه زمان‌هاست. از جمله پدیده‌هایی که منجر به ناپایداری سیستم قدرت می‌شود و از دیرباز به عنوان یک چالش در کنترل و بهره‌برداری سیستم قدرت مطرح بوده است، پدیده ناپایداری دینامیکی (ناپایداری سیگنال‌کوچک) است که عمدتاً به صورت نوسانات الکترومکانیکی فرکانس‌پایین نامیرا یا بامیرایی ناکافی خود را نشان می‌دهد. مؤثرترین راهکار برای میراسازی این نوسانات و بهبود پایداری دینامیکی شبکه، استفاده از پایدارسازهای سیستم قدرت (</span>PSS<span dir="RTL">) در سیستم تحریک نیروگاه‌هاست. هدف این مقاله، بررسی اثر </span>PSS<span dir="RTL">های واحدهای مختلف یک نیروگاه واقعی بر پایداری دینامیکی شبکه برق ایران و بهبود عملکرد آن‌هاست. بدین منظور ابتدا مدل سیستم تحریک و </span>PSS<span dir="RTL">های این نیروگاه شناسایی و صحت‌سنجی شده و سپس با به‌کارگیری روش فراابتکاری بهینه‌سازی اجتماع ذرات (</span>PSO<span dir="RTL">) پارامترهای اصلی این پایدارسازها با روشی پیشنهادی بهینه‌سازی می‌گردد. در ادامه، رفتار نیروگاه در حضور </span>PSS<span dir="RTL">های بهینه‌شده در برابر اغتشاشات مختلف مورد بررسی قرار گرفته و اثر آن بر بهبود میرایی مودهای نوسانی محلی و بین‌ناحیه‌ای، هم در حوزه زمان و هم در حوزه فرکانس تحقیق می‌گردد. نتایج تحلیل منعطف و همزمان شبکه در حضور </span>PSS<span dir="RTL"> با ضریب بهینه‌شده عملکرد رضایت‌بخش این پایدارساز بهینه‌شده را نشان می‌دهند.</span></div> The safe operation of power system depends on its stability and security supply in all times. The dynamic instability (small signal instability) is one of phenomena that results in power system instability and has been discussed as a challenge in power system control and operation from a long time ago. Commonly the dynamic instability appears as undamped low frequency electromechanical oscillations or with insufficient damping. In order to damp these oscillations and improve dynamic stability, the use of Power System Stabilizer (PSS) in excitation systems is the most effective option. In this paper the impact of PSSs of various units of a real power plant on Iran grid dynamic stability is investigated and its performance is improved. In this way first the excitation system and PSS model of the power plant are identified and verified, and then the main parameters of PSSs are optimally retuned using the proposed method based on Particle Swarm Optimization (PSO) algorithm. In the following, power plant operation is considered in different disturbances with respect to the retuned PSSs, so that, the effect of optimal parameters on local and inter-area oscillation modes damping is taken into account, not only within time domain analysis, but also within frequency domain analysis. The results of proposed flexible and comprehensive analysis display the suitable performance of retuned PSSs. نوسان‌های الکترومکانیکی فرکانس پایین, پایداری دینامیکی, پایداری سیگنال‌کوچک, پایدارساز سیستم قدرت (PSS), تست‌های عملی, نوسان‌های محلی, نوسان‌های بین‌ناحیه‌ای Low frequency electromechanical oscillations, Dynamic stability, Small signal stability, Power system stabilizer (PSS), Practical tests, Local oscillations, Inter-area oscillations 16 25 http://ieijqp.ir/browse.php?a_code=A-10-23-3&slc_lang=fa&sid=1 Adel Mohseni عادل محسنی mohseni@igmc.ir 10031947532846003802 10031947532846003802 No IGMC شرکت مدیریت شبکه برق ایران Mahdi Sedghi مهدی صدقی sedghi@igmc.ir 2181286541 10031947532846003803 Yes IGMC شرکت مدیریت شبکه برق ایران Mohammad Hasan Ravanji محمدحسن راونجی ravanji.m@igmc.ir 10031947532846003804 10031947532846003804 No IGMC شرکت مدیریت شبکه برق ایران Hamid Lesani حمید لسانی lesani@ut.ac.ir 10031947532846003805 10031947532846003805 No Tehran University دانشگاه تهران