fa مدل بندی عوامل غیر قابل کنترل در اندازه گیری کارایی شرکت های برق منطقه ای ایران تخصصي Special پژوهشي Research تحلیل پوششی داده‌ها (DEA) یک روش غیر پارامتریک برای اندازه‌گیری کارایی مجموعه‌ای از واحدهای تصمیم گیری است که مجموعه‌ای از ورودی‌ها را به مجموعه‌ای از خروجی‌ها تبدیل می‌کند. مدل‌های رایج DEA معمولاً برای داده‌های قابل کنترل ارائه شده‌اند و داده‌هایی که خارج از کنترل انسان و تحت تاثیر عواملی مانند عوامل محیطی هستند را بررسی نمی‌کنند. در ادبیات اخیر DEA روش‌هایی برای بررسی کارایی سیستم‌های تولید با وجود داده‌های خارج از کنترل ارائه شده است. در این مقاله به بررسی و تشریح مهمترین روش‌های موجود می‌پردازیم و از این دیدگاه عملکرد صنعت برق را به عنوان یکی از صنایع تأثیرگذار در رشد و توسعه کشور، طی سال‌های 1368-1389 بررسی می‌کنیم. Data envelopment analysis (DEA) is a non-parametric approach for measuring the efficiency score of decision making units, which convert a set of inputs to a set of outputs. The conventional DEA models are presented just for discretionary data and data, which are beyond the control of human and for example, are affected by environmental factors, cannot be analyzed in these models. In the recent DEA literature, there are some methods to analyze the efficiency score of production systems with these nondiscretionary data. In this article, we will investigate some of the most influential DEA methods in modeling non-discretionary factors. The presented non-parametric approaches are then applied to the Iranian electricity industry as one of the most effective industries in country development. تحلیل پوششی داده‌ها، کارایی، داده‌های غیر قابل کنترل، صنعت برق Data envelopment analysis, efficiency, non-discretionary data, electricity industry 57 63 http://ieijqp.ir/browse.php?a_code=A-10-37-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Kazemi Matin رضا کاظمی متین rkmatin@kiau.ac.ir 1003194753284600105 1003194753284600105 Yes KIAU دانشگاه آزاد واحد کرج Roza Azizi رزا عزیزی 1003194753284600106 1003194753284600106 No KIAU