fa بهبود کیفیت ارزیابی کارایی شرکتهای توزیع نیروی برق ایران با رویکرد تحلیل پوششی تصادفی غیرپارامتریک دادهها (StoNED) تخصصي Special پژوهشي Research <p>ارزیابی دقیق کارایی شرکتهای توزیع برق ایران به شناسایی الگوهای موفق در کشور و ارائه برنامه‌های هدفمند جهت ارتقاء شرکتهای ناکارا و خدمات به مشترکین کمک خواهند نمود. عموماً از روشهای تحلیل پوششی داده‌ها و تحلیل مرز تصادفی برای ارزیابی کارایی واحدهای تصمیم‌گیری استفاده می‌شود. در کنار مزیتهای هر یک از این روشها، اشکالاتی مانند عدم تفکیک‌پذیری مناسب و یا نیازمندی به شکل تابع تولید به هر کدام وارد است. در این مقاله از رویکرد تحلیل پوششی تصادفی غیرپارامتریک داده‌ها (StoNED) که ترکیبی از دو روش مذکور است و مزیتهای هر دو روش را دارد و عیوب آنها را پوشش می‌دهد، به منظور ارزیابی کارایی 39 شرکت توزیع برق ایران استفاده شده است. تعریف متغیرهای ورودی و خروجی مناسب جهت ارزیابی کارایی شرکت و لحاظ کردن متغیری جهت تمایز ابعاد و مشخصات شرکتها به منظور اندازه‌گیری دقیقتر کارایی از ویژگیهای این تحقیق و مدل پیشنهادی است. شرکتهای توزیع برق بر اساس دو مدل تحلیل پوششی داده‌ها و SotNED رتبه‌بندی شده‌اند و مقایسه رتبه‌ها بیانگر دقت بالاتر روش پیشنهادی در ارزیابی کارایی و رفع مشکلات روش تحلیل پوششی داده‌هاست. شرکتهای توزیع برق استان اصفهان و کرمانشاه در صدر شرکتهای کارا قرار دارند که می‌توانند الگوی سایر شرکتهای توزیع برق کشور باشند.</p> <p>Using more accurate approaches to evaluate the efficiency of the Iranian electricity distribution companies will help to planner to identify the best practice companies among others and enhance the quality of customer services. Usually, the data envelopment analysis (DEA) and stochastic frontier analysis (SFA) were used to assess the efficiency of decision making units. Besides the advantages of each of these methods, they have some drawbacks such as lack of proper severability or the need to shape of the production function. In this paper, stochastic nonparametric envelopment of data (StoNED) approach which combines with the two mentioned methods and has the advantages of both, are proposed to evaluate the efficiency of 39 Iranian electricity distribution companies. We defined proper input and output variables for evaluating the efficiency of each case. The proportion of underground cables in the total length of the network is taken into account as a contextual variable which is the proposed method considers a variable to better control for the heterogeneity of the firms and their operating environments. The Iranian firms based of the DEA and StoNED are evaluated and ranked. The results show, the ranking by StoNED are more reliable than the DEA. Isfahan and Kermanshah companies have the highest rank and are benchmark for others.</p> کارایی, تحلیل پوششی داده‌ها, DEA, تحلیل پوششی تصادفی غیرپارامتریک داده‌ها, StoNED, تحلیل مرز تصادفی, SFA, شرکتهای توزیع برق ایران. Efficiency, Data envelopment analysis, Stochastic frontier analysis, Stochastic non-parametric envelopment of data, StoNED, Electricity distribution companies 15 26 http://ieijqp.ir/browse.php?a_code=A-10-403-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Baradaran وحید برادران v_baradaran@iau-tnb.ac.ir 10031947532846001267 10031947532846001267 Yes North Tehran Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال Nahid yaghoubi ناهید یعقوبی N_yaghoubi@tavanir.org.ir 10031947532846001268 10031947532846001268 No North Tehran Branch, Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال